بهار

                                                 تپه ای بی نام

                                          پوشیده در مه صبحگاه

 

                                  ماتسوئو  باشو  ( Matsuo Basho )

 

 این تپه مکان جادویی رویاهای منه. سرزمین طلایی من

اعتراف می کنم که فقط خواستم که مهر رو از دست ندم

به زودی با مطالب جدید برمیگردم

The difference between the wise Buddhist and the sectarian Buddhist
is like that between the vastness of space and the narrowness of a vase.
Kongtrul Rinpoche

 

Three vehicles سه وسيله

از آنجايي كه بودا تعليمات زيادي از خود بر جاي گذاشت پس از مرگ او پيروانش براي نظم بخشيدن به اين مجموعه عظيم و گاها حتي گيج كننده در سه شورا گرد هم آمدند تا در مورد نحوه ادامه آيين تصميم بگيرند. از آنجايي كه خود بودا هم بارها اشاره كرده بود مجموعه آموزه هاي او فقط نشان دادن راه بود و چگونگي طي اين طريق به عهده رهرو گذاشته مي شد. (يكي از دلايلي كه آيين بودا رو از ساير اديان جدا ميكنه و در حقيقت اين آيين رو از شكل يه دين الهي خارج ميكنه هم همينه كه بودا هيچ وقت ادعا نكرد كه حرفهايي كه زده وحي و از جانب خدا يا خدايان بوده و بنابراين غير قابل تغيير هست!)

انشعاب مكتب بوديسم در دومن شورا رخ داد، جايي كه عده اي خواستار تغيير در وينايا (به درس دوم مراجعه كنيد) شدند. سومين شورا كه مهمترينشون هم هست جايي يه كه قوانين پالي كه زير بناي همه آيينهاي بودايي است در اون تصويب شد و آيين تراوادا كه قديمي ترين آيين بودايي هست در اين شورا پايه ريزي شد.

سه شاخه اصلي سنت بوديسم بدين شرح است:

1. تراوادا يا هينايانا
2. ماهايانا
3. تانتريانا

 

تراوادا (THERAVADA):

همون طور كه گفته شد اساس و قوانين اين مكتب در سومين شورا شكل گرفت و سپس اين قوانين در سراسر هند، سري لانكا و افغانستان پخش شد. كشورهايي كه تراوادا هنوز در اونها رواج داره شامل سري لانكا، تايلند، برمه و كامبوج هستند.

اساس آيين تراوادا بر پايه 4 حقيقت اصيل (در درس بعد توضيح داده ميشه) و مراقبه پايه ريزي ميشه. در كل ميشه گفت تمام آيينها به غير از ماهايانا براي ريسدن به مقام آرهاتي تلاش ميكنن كه مقاميه پايين تر از حالت بودايي و معتقدند در اين دوران امكان رسيدن به مقام بودايي وجود نداره. در اين آيين اعتقاد بر اينه كه براي رسيدن به نيروانا يا رهايي از رنج نميشه از كمك ديگران استفاده كرد و شخص خودش بايد براي رهايي خودش تلاش كنه. در حقيقت شخصي نگري و قوانين سختگيرانه اين آيين باعث كم رونق شدن و محو شدن تدريجي اون در مقابل آيين ماهايانا شد. مكتب تراوادا شاخه هاي فرعي زيادي داره كه در اينجا از ذكرشون صرف نظر ميشه.

لازم به يادآوريه كه واژه هينايانا كه كه به معناي روش كوچكه بعدها توسط پيروان مكتب ماهايانا (روش بزرگ) و براي تحقير تراوادا بوجود اومد و الان استفاده نميشه.

 

در درس بعدي در مورد ماهايانا كه بزرگترين شاخه بوديسم هست صحبت خواهد شد.

اگه در مورد مكتب تراوادا اطلاعات ديگه اي دارين يا مطلبي به نظرتون نادرست ميرسه لطفا در بخش نظرات مطرحش كنيد. حرفهاتون به اسم خودتون در پست بعدي گنجانده خواهد شد!

 

 

 

سانگا یا جامعه رهبانی سنت 

 سانگا به چه كساني اطلاق مي شود:                                                              

تعاريف متفاوتي از اين واژه وجود دارد كه به برخي از آنها اشاره ميشود.

1. تمام رهروان سنت بوديسم را در بر ميگيرد
2. به جامعه زنان و مردان روحاني (نارنجي پوشان) اطلاق مي شود
3. به كساني كه حداقل به مرحله تهي شدن (Emptiness) رسيده اند گفته ميشود

در هر حال در اين ميان تكليف يك مساله كاملا مشخص است:

بوديست شدن به هيچ وجه نياز به راهب شدن ندارد

براي رسيدن به مراتب روحاني در سنت بوديسم اطاعت از چندين قانون ضروري است كه يكي از آنها شرط تجرد فرد مي باشد.

ذكر اين مطلب هم بد نيست كه مراسم اعطاي رتبه براي اعضاي سانگا در اواخر فوريه هر سال توسط دالائي لاما در دارامالاي هند انجام ميشه.

وظايف محول شده به سانگا بسيار زياد و متنوع مي باشد و از امور شخصي تا مسائل اجتماعي را در بر مي گيرد.

برخي از وظايف و خصوصيات يك عضو سانگا كه نشان دهنده ديد باز و مدرن بوديسم به مسايل مختلف است بدين قرار مي باشد:

1. در پندار، گفتار و كردار با هم مهربان باشند چه در خلوت و چه در جمع (چه قدر آشناست نه؟!!)
2. آگاهي، سعادت و آرامش را ترويج دهند
3. در آموختن پيشقدم باشند
4. خردمند، متفكر و صاحب عزم باشند
5. از سخن گفتن بيهوده و خواب زياد بپرهيزند!
6. به خاطر موفقيتهاي كوچك در نيمه راه متوقف نشودند
7. به همراه هم قطاران خود در حفظ بصيرتي كه رهايي بخش و اصيل است و فرد را به سوي نابودي كامل رنج و درد هدايت ميكند بكوشند

      ........

مسئله اي كه در اين ميان براي شخص من بسيار جالب است نبودن حتي يك دستور براي تبليغ، ترويج يا اجبار به پذيرش سنت بوديسم به ديگران يا دخالت در زندگي خصوصي آنها مي باشد! تنها چيزي كه به آن تاكيد مي شود مهرورزي (آدم اين روزا ازاين كلمه چندشش ميشه!!) اصلاح ميكنم!! مهرباني به تمام موجودات زنده و سعي در رساندن آنها به آرامش و بصيرت و رهايي از جهل و رنجه

مساله خيلي مهم ديگه كه نميدونم شما هم متوجه شديد يا نه اينه كه در اين سنت هيچ محدوديتي براي وارد شدن زنان به جامعه روحاني و ترقي آنها و حتي رسيدنشون به مرحله آرهاني (بعدا توضيح داده ميشه) و حتي بودايي وجود نداره و از اول هم وجود نداشته!!!

آيا دين يا سنت ديگه اي رو سراغ دارين كه نگرشي چنين آزادانديشانه نسبت به جنسيت داشته باشه؟؟؟!!!

پ.ن: در درس بعدي در مورد Tree Vehicle يا سه زير شاخه اصلي سنت بوديسم صحبت خواهد شد. اگه سوالي يا پيشنهادي در مورد مطالب عنوان شده داريد خوشحال ميشم در بخش نظرات مطرحشون كنيد

 

 

دارما (قسمت دوم)

قديمي ترين كتب مقدس سنت بوديسم به زبان پالي است كه پايه اصلي مكتب Theravada (قديميترين شاخه سنت) را تشكيل ميدهد.

دروس مكتب Mahayana به سانسكريت نوشته شده است.

نوشته هاي اوليه سنت كه از آنها به عنوان Tree Basket ياد مي شود، شامل موارد زير است:

1. وينايا (Vinaya): قوانين رفتاري كه عموما مربوط به رده بندي هاي رهبانيست
2. سوتراها (Sutras): سخناني كه توسط بودا و يا مريدان بلاواسطه او بيان شده است.
3. آبي دارما (Abhidharma): رساله هاي مدرسه اي كه آموزشهاي نسبت داده شده به بودا را تدوين و تعبير مي كند.

اصلي ترين قسمت اين نوشته ها كه مورد توجه عموم مردم مي باشد سوتراها هستند كه شامل 5 قسمتند:

1. سخنان طولاني (Digha)
2. سخنان متوسط  (Majjhima)
3. سخنان طبقه بندي شده (Samyutta)
4. سخنان موضوعي  (Anguttara)
5. سخنان كوتاه  (Khuddaka) كه بزرگترين بخش سخنان را تشكيل ميدهند و متنوعترين بخش هستند. شامل داستانهايي در مورد زندگيهاي گذشته بودا و چگونگي روشنيدگي او، زندگي پيروان بزرگ، آيه هاي آموزشي و ... است.

 

به طور كلي مي توان چنين بيان كرد كه پايه و اساس تعاليم در تمام مكتبهاي بوديسم يكي است و تفاوت فقط در جزئيات امر است. آيينهاي مختلف با توجه به ترتيب زماني بوجود آمدنشان از قوانين و سوتراهاي آيين قبلي الهام گرفته و مجموعه خاص خود را بوجود آورده اند كه البته گاهي تناقضها و اختلافهايي نيز در آنها مشاهده ميشود.

به طور كلي ترتيب زماني و محل ظهور آيينها بدين شكل است:

1. تراوادا در هند
2. ماهايانا در خارج از هند
3. مكتب چيني كه بعدا به كره و ژاپن رسيد
4. آيين تبت

 

(در مورد آيينهاي مختلف در پستهاي بعدي به تفصيل بحث خواهد شد)

در پست بعدي در مورد سانگا (SANGHA) كه جامعه رهباني سنت را تشكيل ميدهد، صحبت خواهد شد.

در پايان اگر سوالي در مورد مسايل مطرح شده وجود داره يا نكته اي نگفته اي مونده (كه البته حتما مونده!) خوشحال ميشم در بخش نظرات مطرحشون كنيد.

دارما (تعاليم بودا)

Rely on the teaching, not on the person;
Rely on the meaning, not on the words;
Rely on the definitive meaning, not on the provisional;
Rely on your wisdom mind, not on your ordinary mind.
The Buddha

دارما يك كلمه سانسكريت با معاني بسيار است كه كه در سنت بوديسم به معناي تعاليم بودا از آن ياد مي شود.

براي آشنايي بيشتر با جهتگيري خود بودا نسبت به تعاليم و آموزگاران مذهبي قطعه هايي از سخنراني كالاما در ادامه آورده مي شود. سخنراني كالاما كه توسط خود بودا در شهر كالاما انجام شده نشانگر نگرش مدرن بودا به مذهب و رهبران مذهبيست:

هيچ گاه سخنان يك رهبر معنوي را نپذيريد صرفا به خاطر اينكه:

     تكرار مي شود

     در كتب مقدس نوشته شده است

     از يك رهبر برجسته به شاگردانش ارائه ميگردد

     اطرافيانتان به آن باور دارند

     كيفيتي غيرطبيعي و ماورايي دارد

     با اعتقادات شما هماهنگ است

     به نظر شما عقلاني ميرسد

     توسط يك شخص بزرگ و صاحبمقام تدريس مي شود

     مدرس بر حقيقي بودن آن تاكيد ميكند

     كسي از آن دفاع ميكند يا به خاطر آن مبارزه ميكند

قبول تعاليم مذهبي تنها در صورتي كه با تجارب و دلايل شما سازگار است و شما و ديگران را به سمت بهتر شدن و پيشرفت سوق ميدهد، جايز مي باشد.

بودا چنين ميگويد:

دروس من فلسفه نيست بلكه نتيجه يك تجربي عيني است

دروس من وسيله ايست براي تمرين نه چيزي كه به آن چنگ زنيم و پرستشش كنيم

دروس من همانند قايقي است براي گذر از رودخانه و فقط يك انسان نادان قايق را پس از رسيدن به ساحل نجات با خود حمل ميكند

براي درك تعاليم مذهبي بودا سه چيز مورد نياز است:

     بيطرفي: يك فكر روشن و باز

     هوش: براي دريافت معاني حقيقي

     علاقه و احساس مسوليت: كه اشتياق را بوجود مي آورد

ايمان در بوديسم:

گرايش به سمت پاكي و تمام چيزهاي قابل احترام است. ايمان بر اساس يك استدلال درست بهترين نوع اعتقاد است.

 

در پست بعدي به كتب مقدس سنت بوديسم و تفاوت آنها در آيينهاي مختلف اشاره خواهد شد.

يادآوري:

تمام مطالب عنوان شده در اين وبلاگ توسط نگارنده و از نوشتارهاي گوناگون در مورد بوديسم و سايتهاي انگليسي گلچين و ترجمه شده.  لطفا در نقل قول و كپي برداري از نوشته ها نوشتن نام مرجع (نيروانا) را فراموش نكنيد.

و در نهايت بار ديگه از همه دوستان عزيزم كه در اين موارد بيشتر از من ميدونن صميمانه تقاضاي كمك و همكاري دارم

متشكرم

دامون  

مطالعه در مورد بوديسم در وحله اول براي كساني كه پيش زمينه اي مسيحي، اسلامي يا يهودي دارند دشوار است. چرا كه با بسياري از مفاهيم اين روش نظير كارما، خالي بودن و تولد دوباره آشنايي وجود ندارد و از طرفي شاخه هاي مختلف جدا شده از اين روش باعث ايجاد سردرگمي مي شود.

بهترين روش آشنايي با بوديسم و در مراحل بعدي آن، ذن، در وحله اول مطالعه و اشنايي با مفاهيم و شاخه هاي مختلف اين روش است و در مرحله بعدي آموختن هنر مراقبه قرار دارد.

در سلسله مقالاتي كه به ترتيب ارائه خواهد شد، در مورد موارد زير يك بررسي اجمالي صورت خواهد گرفت:

بودا

دراما

سانگا

سه وسيله

4حقيقت برتر

كارما

مرگ و تولد دوباره

...

و در خلال آشنايي با موارد نظري سعي خواهد شد از مفاهيم مراقبه، روشها و انواع آن نيز بحث گردد.

بديهي است آشنايي با ذن كه هدف نهايي اين نوشتار است، بدون آگاهي از اصول بوديسم و مراقبه امكان پذير نيست.

البته لازم به ذكر است مطالعه تنها بخشي از دانشي را كه نيازمند آنيم برايمان به ارمغان مي آورد. قسمت عظيمي از آموزه هاي بودا و تقريبا هرآنچه كه از ذن مي توان آموخت به صورت سينه به سينه و از طريق روش آموزش استاد-شاگردي آموخته مي شود. پس به ياد داشته باشيم اين مطالعه و آشنايي با مفاهيم بستر مناسب را براي برگزيده شدن توسط يك استاد واقعي آماده ميكند. لطفا توجه كنيد! شما هيچ وقت قادر به يافتن استاد خود نيستيد بلكه اين استاد است كه شمار ا در بين ديگران براي تعليم اين مفاهيم ارزشمند برميگزيند. تنها وظيفه شما بالا بردن سطح آگاهي خود و قرار گرفتن در دسترس اين اهالي فن مي باشد!!

 

بوديسم تركيبي است از فلسفه، دين، روانشناسي و آموزش ذهني  

 

درس اول:

بودا كيست؟

"Enlightenment, for a wave in the ocean,
is the moment the wave realizes it is water."
Thich Nhat Hanh

 

 

در حالت كلي بودا كسيست كه تمام ويژگيهاي زشت را از خود زدوده و تمام خصوصيات خوب را در خود پرورده است. بودا يك همه چيزدان است كه آگاهيش همانند عبور كامل و ناگهاني روح و جسم از حالت خواب به بيداري شكوفا شده است. مهمترين حقيقت رسيدن به مرتبه بودايي اكتسابي بودن روش است نه ذاتي بودن آن و اين به اين معناست كه هر انساني در ذات خود توانايي رسيدن به مرحله بودا شدن را داراست بنابراين مي توان چنين نتيجه گرفت كه صدها و بلكه هزاران بودا در طول تاريخ وجود داشته است ، وجود دارد و در آينده نيز وجود خواهد داشت.

نخستين بوداي تاريخي Shakyamuni or Gautama  مي باشد. داستان زندگي اين بوداي تاريخي در بسياري از كتابها و سايتهاي اينترنتي نقل شده و اكثر افراد كمابيش از داستان مراقبه 40روزه او را در زير درخت Bodhi-tree كه منجر به روشنيدگي نهايي او شد آگاهند. براي كسب آگاهي بيشتر در مورد اين بوداي تاريخي ميتونيد به سايت مراجعه كنيد.

http://buddhism.kalachakranet.org/buddha.htm

ادامه دارد....                                  

                                                 

 

 

فکر درست کردن چنین وبلاگی مدتها بود که توی مغزم چرخ میخورد و امروز ظاهرا داره عملی میشه!

اینجا مکانیه برای بیان هرچیزی که در مورد بودا٬ آیینهای بودایی٬ ذن و... میشه گفت. من توی این وبلاگ نه آیینی رو تبلیغ میکنم نه تحمیل! هر مطلبی که نوشته میشه نتیجه علاقه ای یه به امتحان یک روش جدید برای زندگی!

بودیسم برای من مصداق یک دین نیست. بودیسم فلسفه نیست. عرفان هم نیست. بودیسم صرفا آموزش احترام به انسان به عنوان یک موجود برتره و سعی در کشف خود واقعی و حقیقی و در نهایت رسیدن به نیروانا! نیروانا بهشت نیست که جویبارهای عسل داشته باشه و درختهای نقره ای! نیوانا تجسم رسیدن به آرامشه و رهایی از رنج. رنج زندگی دوباره! 

ادعا نمیکنم که خیلی در این مورد میدونم. در حقیقت اعتراف مکنم که چیزی نمیدونم. تمام تلاشم برای رسیدن به این دانشه. دست یافتن به همون خرد ازلی!

از همه کسایی که در این مورد مطالعه کردند٬ تجربه دارند٬ مریدند یا مرشد فرقی نمیکنه از همه تقاضای کمک و همیاری دارم.

All sentient beings are essentially Buddhas.
As with water and ice, there is no ice without water;
apart from sentient beings, there are no Buddhas.
Not knowing how close the truth is,
we seek it far away
--what a pity!
Hakuin Ekaku Zenji